Last Updated on 20 Feb 2025 7:04 PM by Sanjay Patil/Adhorekhit
आजकाल आपल्या जीवनाचा अविभाज्य भाग बनलेल्या स्मार्टफोनमध्ये अनेक गोष्टी सोयीस्करपणे होऊ लागल्या आहेत. मात्र, या स्मार्टफोनचे वापर करत असताना अनेक धोक्यांनाही तोंड द्यावे लागते. त्यातच एक महत्त्वाचा धोका म्हणजे व्हायरस. आपल्याला माहित आहे की, कॉम्प्युटर आणि लॅपटॉपमध्ये व्हायरस होऊ शकतो, पण स्मार्टफोनमध्येही व्हायरस होऊ शकतो. चला, जाणून घेऊया मोबाईलमध्ये व्हायरस कसा होतो आणि त्यावर उपाय काय आहेत.
अज्ञात अॅप्स डाउनलोड करणे:
- आपले मोबाइल अॅप स्टोअर सुरक्षित असले तरी, बाह्य स्त्रोत किंवा थर्ड पार्टी अॅप्स डाउनलोड करताना आपल्याला व्हायरसचा सामना करावा लागतो. काही अॅप्स खोटे आणि मालिशियस (हानिकारक) असू शकतात, जे स्मार्टफोनमध्ये व्हायरस किंवा मॉलवेयर इन्स्टॉल करतात.
व्हायरसह असलेले लिंक आणि ईमेल्स:
- जर आपल्याला संशयास्पद ईमेल्स किंवा मेसेजेस आले आणि त्यामध्ये लिंक असेल, तर त्या लिंकवर क्लिक केल्याने व्हायरस किंवा ट्रोजन होऊ शकतो. हे इमेल किंवा संदेश खोटी ओळख असलेले असू शकतात, ज्यामुळे आपला फोन संक्रमित होतो.
वाईफाय नेटवर्क वापर:
- सार्वजनिक वायफाय नेटवर्कवर जोडलेले असताना मोबाईल व्हायरसच्या हल्ल्याला सामोरे जाऊ शकतो. हॅकर्स सार्वजनिक नेटवर्कचा वापर करून आपल्या मोबाईल डेटा आणि माहिती चोरू शकतात.
जुने ऑपरेटिंग सिस्टम:
- मोबाईलमध्ये पुरातन ऑपरेटिंग सिस्टीम वापरणे, ज्यामध्ये सुरक्षा अद्यतने कमी असू शकतात, ह्यामुळे मोबाईल व्हायरसच्या हल्ल्याला उघड होतो.
व्हायरसपासून बचाव करण्यासाठी उपाय
अॅप्स फक्त अधिकृत स्टोअरवरून डाउनलोड करा:
- Google Play Store किंवा Apple App Store कडूनच अॅप्स डाउनलोड करा. हे प्लॅटफॉर्म्स अॅप्सची तपासणी करतात, त्यामुळे कमी धोका असतो.
वायरस स्कॅनर वापरा:
- मोबाईल डिव्हाइसवर अँटीव्हायरस किंवा मॉलवेयर स्कॅनर इंस्टॉल करा. हे सॉफ़्टवेअर आपल्याला फोनमध्ये असलेले हानिकारक फाइल्स किंवा अॅप्स शोधण्यात मदत करू शकतात.
सुरक्षित वायफाय वापरा:
- सार्वजनिक वायफाय नेटवर्कवर लॉगिन करत असताना सतर्क राहा. आपल्या मोबाईल फोनवरील संवेदनशील माहिती जपण्यासाठी, नेटवर्कमध्ये कनेक्ट होण्याआधी VPN वापरणे चांगले.
ऑपरेटिंग सिस्टीमचे अद्यतने करा:
- नेहमी आपल्या मोबाईल ऑपरेटिंग सिस्टीमचे अद्यतने करा. यामुळे नवीन सुरक्षा फीचर्स मिळतात आणि मोबाइल व्हायरसच्या हल्ल्यापासून बचाव होतो.
संशयास्पद लिंकवर क्लिक करू नका:
- आपल्याला आलेले ईमेल्स किंवा मेसेजेस मधून शक्य तितके लिंक क्लिक करू नका. अज्ञात व्यक्तीकडून आलेल्या लिंकवर क्लिक केल्याने फोनमध्ये व्हायरस इन्स्टॉल होऊ शकतो.
मोबाईल पासवर्ड आणि बायोमेट्रिक लॉक वापरा:
- फोनमध्ये सुरक्षितता वाढवण्यासाठी, मजबूत पासवर्ड वापरणे आणि बायोमेट्रिक लॉक (फिंगरप्रिंट किंवा फेस अनलॉक) सेट करा. ह्यामुळे अज्ञात व्यक्तींच्या प्रवेशापासून बचाव होईल.
अॅप्सच्या परवानग्यांची तपासणी करा:
- अॅप्सची परवानगी नेहमी तपासा. ज्या अॅप्सला अधिकृत परवानगी नाही, त्यांचा वापर टाळा. उदाहरणार्थ, अॅप्सला आपल्या संपर्कांपर्यंत किंवा मेसेजेसपर्यंत प्रवेश देण्याची गरज नाही.
बॅकअप घेणे:
- मोबाईल डेटा नियमितपणे बॅकअप घेणे महत्त्वाचे आहे. जर व्हायरसचा हल्ला झाला तरी, आपला महत्त्वाचा डेटा हरवणार नाही.
आजकाल मोबाईलचा वापर जितका वाढला आहे, तितका त्यावर होणारे धोके आणि हल्लेही वाढले आहेत. व्हायरसपासून बचाव करण्यासाठी योग्य उपायांची अंमलबजावणी आवश्यक आहे. सुरक्षित अॅप्स वापरणे, बायोमेट्रिक लॉक आणि अँटीव्हायरस सॉफ़्टवेअरचा वापर करणे यामुळे आपल्या मोबाईल डिव्हाइसला व्हायरसपासून सुरक्षित ठेवता येईल. सतर्क राहून आणि योग्य काळजी घेतल्यास आपण मोबाईलवर असलेल्या व्हायरसपासून वाचू शकतो.
व्हायरस स्कॅनर कोणते व कसे वापरायचे?
व्हायरस स्कॅनर मोबाईल फोन किंवा लॅपटॉपसाठी महत्त्वाचे टूल आहे, कारण ते हानिकारक सॉफ्टवेअर (मॉलवेयर, व्हायरस, ट्रोजन इ.) शोधून आपला डिव्हाइस सुरक्षित ठेवतात. मोबाइलमध्ये व्हायरस किंवा मॉलवेयर इन्स्टॉल होणे टाळण्यासाठी काही विश्वसनीय व्हायरस स्कॅनर्स वापरणे आवश्यक आहे.
मोबाईलसाठी प्रसिद्ध व्हायरस स्कॅनर्स
Avast Mobile Security
- वापर: Avast हा एक विश्वासार्ह आणि लोकप्रिय अँटीव्हायरस आहे. त्यात रिअल-टाईम प्रोटेक्शन, अॅप स्कॅनिंग, वेब प्रोटेक्शन, आणि चोरीचा सामना करणारा मोड आहे.
- कसा वापरायचा:
- Google Play Store किंवा Apple App Store वरून Avast Mobile Security डाउनलोड करा.
- अॅप इंस्टॉल झाल्यावर त्याला ओपन करा.
- “Scan” पर्यायावर क्लिक करा आणि आपल्या मोबाईल फोनचे सर्व फाइल्स आणि अॅप्स स्कॅन करा.
- जर काही मॉलवेयर किंवा व्हायरस आढळले, तर ते काढून टाकण्याचे सुचवले जाईल.
Norton Mobile Security
- वापर: Norton एक मजबूत अँटीव्हायरस आहे, जो आपला फोन सुरक्षित ठेवण्यासाठी वेगवेगळे फीचर्स प्रदान करतो. यात मालिशियस अॅप्स, फिशिंग अटॅक, आणि स्कॅम कॉल्ससाठी संरक्षण आहे.
- कसा वापरायचा:
- Norton Mobile Security डाउनलोड करा आणि इंस्टॉल करा.
- अॅप ओपन केल्यावर, स्कॅनिंग प्रक्रिया सुरू होईल.
- त्याच्या माध्यमातून आपले फोन सुरक्षित करा आणि विविध रिपोर्ट्स प्राप्त करा.
McAfee Mobile Security
- वापर: McAfee चे मोबाईल व्हर्जन उत्तम प्रकारे काम करते आणि अँटीव्हायरस आणि मॉलवेयरपासून संरक्षण देते. ते डेटा बॅकअप, ट्रॅकिंग, आणि कदाचित चोरीला गेलेला फोन शोधण्यास मदत करतात.
- कसा वापरायचा:
- McAfee डाउनलोड करा आणि इंस्टॉल करा.
- “Start Scan” ऑप्शनवर क्लिक करा आणि फाइल्स आणि अॅप्सचे स्कॅन करा.
- इन्फेक्टेड फाइल्स आणि अॅप्स शुद्ध करण्यासाठी त्याचे निर्देश अनुसरण करा.
Bitdefender Mobile Security
- वापर: Bitdefender हा एक हलका अँटीव्हायरस आहे, जो प्रभावीपणे मोबाईल सुरक्षा प्रदान करतो. यामध्ये रिअल-टाइम मॉलवेयर प्रोटेक्शन, अॅप लॉकर, आणि फाइल एनक्रिप्शन यासारखी वैशिष्ट्ये आहेत.
- कसा वापरायचा:
- Bitdefender अॅप डाउनलोड करा.
- अॅप ओपन केल्यावर, स्कॅन बटणावर क्लिक करा.
- स्कॅनिंग सुरू होईल आणि कोणत्याही हानिकारक अॅप्स किंवा फाइल्स लवकर शोधल्या जातील.
Kaspersky Mobile Antivirus
- वापर: Kaspersky एक लोकप्रिय आणि उच्च दर्जाचे अँटीव्हायरस आहे. ते आपल्या मोबाईल डिव्हाइससाठी व्हायरस आणि मॉलवेयरपासून संरक्षण प्रदान करते. यामध्ये रिअल-टाइम स्कॅनिंग आणि वाईफाय सिक्युरिटी आहेत.
- कसा वापरायचा:
- Google Play Store किंवा Apple App Store वरून Kaspersky डाउनलोड करा.
- अॅप सुरू करा आणि स्क्रीनवर दिसणाऱ्या स्कॅनिंग बटणावर क्लिक करा.
- स्कॅन पूर्ण झाल्यावर आपले डिव्हाइस सुरक्षित आहे का ते पाहा.
व्हायरस स्कॅनर वापरण्याचे सामान्य टिप्स
अॅप अपडेट करा: अँटीव्हायरस अॅपला नियमितपणे अपडेट करा, कारण हे नवीन व्हायरस आणि मॉलवेयरसाठी अपडेटेड सुरक्षा पॅचेस ऑफर करतात.
रिअल-टाईम प्रोटेक्शन सक्षम करा: बरेच व्हायरस स्कॅनर्स रिअल-टाईम प्रोटेक्शन देतात, ज्यामुळे ते कोणतेही हानिकारक अॅप्स किंवा फाइल्स त्वरित ओळखतात आणि ब्लॉक करतात. हे सक्षम करा.
स्कॅनिंग वेळोवेळी करा: आपल्या मोबाईल फोनला नियमितपणे स्कॅन करा, विशेषतः जेव्हा आपल्याला नवा अॅप डाउनलोड करत असाल किंवा शंका असलेल्या ईमेलवर क्लिक करत असाल.
सुरक्षित अॅप्स डाउनलोड करा: अँटीव्हायरस सॉफ्टवेअरने ओळखलेली अॅप्स वापरणे योग्य आहे, कारण यामुळे आपला फोन हॅकिंग आणि व्हायरसपासून सुरक्षित राहतो.
व्हायरस आणि मॉलवेयरपासून बचाव करण्यासाठी, विश्वसनीय अँटीव्हायरस स्कॅनर्सचा वापर करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. यामुळे आपला मोबाईल सुरक्षित राहतो आणि हानिकारक सॉफ्टवेअरपासून संरक्षण मिळते. यासाठी Avast, Norton, McAfee, Bitdefender, आणि Kaspersky सारख्या अॅप्सचा वापर करून आपण आपल्या मोबाईलची सुरक्षितता सुनिश्चित करू शकता.
