भूगोलमधील करिअर| भूगोलमध्ये आहेत बर्‍याच नोकर्‍या

बातमी शेअर करा :

Last Updated on 09 Jun 2020 2:54 PM by

भौगोलिक विषय जितके विस्तृत आहेत तितकेच रोजगाराच्या संधीही तितक्या मोठ्या आहेत नवीन युगात याचा योग्यरित्या अभ्यास करून,आपण उत्करचना आणि मानवी समाजातील पोत आणि संस्कृती शोधण्याची संधी प्रदान करतो.आजच्या सभ्यतेच्या टप्प्यावर, नैसर्गिक आपत्ती, हवामान बदल, लोकसंख्या वाढ, जलद शहरीकरण,नैसर्गिक संसाधनांची अपुरीपणा आणि बहुसांस्कृतिक एकत्रीकरण यासारख्या समस्या केवळ भूगोलच्या व्यावसायिक ज्ञानानेच सुटू शकतात.

सर्वसमावेशक श्रेणी
भूगोल हा बर्‍यापैकी व्यापक विषय आहे. त्यामुळे त्यात करिअरची शक्यताही बरीच जास्त आहे. भौगोलिक भौतिक, मानवी आणि पर्यावरण यासारख्या भिन्न शाखा आहेत. पृथ्वी आणि त्याच्या वातावरणाची भौतिक वैशिष्ट्ये भौतिक भूगोल अंतर्गत अभ्यासली जातात. मानवी भूगोलामध्ये मानवी राजकीय, आर्थिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक उपक्रम सर्वज्ञात आहेत. पर्यावरणीय भूगोल अभ्यासामध्ये हवामान, हवामान इत्यादींसह व्यावसायिक वातावरण आणि त्याचे मानवी जीवनावरील परिणाम याबद्दल तपशीलवार अभ्यास केला जातो.

बारावीनंतर मार्ग खुले
शाळांमधील भूगोलचा अभ्यास सहाव्या इयत्तेपासून सुरू होतो,परंतु त्यामध्ये करिअर करण्याचा मार्ग केवळ बारावीनंतरच उघडतो.येथे बॅचलर ते पीएचडी अभ्यासक्रम आहेत.बारावीनंतरच पदवीचे प्रवेश उपलब्ध आहेत.त्यानंतर एमए आणि पीएचडीनंतर एमए होऊ शकते.पदव्युत्तरनंतर विशेष प्रमाणपत्र आणि डिप्लोमा अभ्यासक्रम देखील आहेत.परंतु येथे पोहोचण्यासाठी बारावीत भूगोलमध्ये चांगले गुण मिळवणे आवश्यक आहे.या विषयावरील पकड देखील मजबूत असणे आवश्यक आहे,कारण काही संस्थांमध्ये गुणवत्तेच्या आधारे भूगोलमध्ये गुणवत्ता असते,तर अनेक प्रवेश परीक्षेत प्रवेश घेतात.

आवश्यक कौशल्ये
भूगोलमध्ये चांगले करियर बनविण्यासाठी आपल्यास या विषयाबद्दल सखोल रस आणि ज्ञान असणे आवश्यक आहे तसेच इतर लोकांशी सुसंगत राहण्याची क्षमता देखील असणे आवश्यक आहे.खरं तर,एखादा भूगोलकाराने आपले काम चांगल्या प्रकारे पार पाडण्यासाठी वेगवेगळ्या विभागांशी गती ठेवणे आवश्यक आहे.

संगणकीय बुद्धिमत्ता
डेटा एकत्रित करण्याचे आणि विश्लेषण करण्याचे कौशल्य
तर्कसंगत आणि विश्लेषणात्मक विचार
जे या क्षेत्रात काम करतात त्यांना खूप धाव घ्यावी लागते, म्हणून शारीरिकदृष्ट्या निरोगी राहणे महत्वाचे आहे.
गणिताच्या चांगल्या आकलनासह नकाशा तयार करणे ही एक आवश्यक पात्रता आहे

प्रमुख कोर्स

स्नातक पदव्युत्तर
बॅचलर (बीए) त्याचा कालावधी तीन वर्षांचा आहे
पदव्युत्तर (एमए). त्याचा कालावधी दोन वर्षे आहे
पीएचडी. त्याचा कालावधी दोन वर्षे आहे

पीजी डिप्लोमा कोर्स
रिमोट सेन्सिंग आणि भौगोलिक माहिती प्रणाली. त्याचा कालावधी एक वर्ष आहे
भौगोलिक व्यंगचित्र. या कोर्सचा कालावधी एक वर्षाचा आहे

पीजी प्रमाणपत्र अभ्यासक्रम
जिओनफॉरमॅटिक्स आणि रिमोट सेन्सिंग. या कोर्सचा कालावधी सहा महिन्यांचा आहे

काम कोठे मिळेल?
भूगोल अभ्यास केल्यानंतर नोकरीच्या बर्‍याच संधी उपलब्ध आहेत.या क्षेत्रात,वाहतूक,एअरलाईट रूट आणि शिपिंग मार्ग नियोजन,कार्टोग्राफी,उपग्रह तंत्रज्ञान,लोकसंख्या परिषद,हवामान विभाग,आपत्ती व्यवस्थापन,पर्यावरण विज्ञान,शिक्षण,नागरी सेवा इत्यादी क्षेत्रात नोकर्‍या मिळू शकतात.भौगोलिक क्षेत्रात व्यावसायिकदृष्ट्या प्रशिक्षण घेतलेले लोक रिमोट सेन्सिंग, नकाशा, अन्न सुरक्षा, जैवविविधता संवर्धन इत्यादी संबंधित संस्थांमध्ये काम करून देखील चांगले पैसे कमवू शकतात.

मुख्य काम
चित्रचित्रकारः त्याचे मुख्य कार्य म्हणजे नकाशे आणि संबंधित आकृती,चार्ट,प्रवासी मार्गदर्शक इत्यादी तयार करणे आणि विकसित करणे आणि जुने नकाशे आणि कागदपत्रांचे नूतनीकरण करणे आहे.या व्यावसायिकांना शासकीय,सर्वेक्षण,संवर्धन आणि प्रकाशनात नोकर्‍या मिळतात.

पर्यावरणीय सल्लागार: त्यांचे मुख्य कार्य म्हणजे त्यांच्या व्यावसायिक किंवा सरकारी ग्राहकांना पर्यावरणीय नियमांचे पालन करणे आणि विविध पर्यावरणीय विषयावर कार्य करणे.त्यांना शासकीय आणि पाण्याशी संबंधित संस्थांमध्ये नोकर्‍या मिळतात.

नगररचनाकार: त्यांचे काम म्हणजे शहरे, शहरे, खेडी आणि ग्रामीण भागातील विकास आणि व्यवस्थापनाचे नियोजन करणे; विकासाची स्थिरता आणि नैसर्गिक वातावरणाचे संरक्षण सुनिश्चित करणे;विद्यमान पायाभूत सुविधा सुधारण्यासाठी आणि पर्यावरणाची समस्या सोडविण्यासाठी. त्यांना सार्वजनिक आणि खाजगी अशा दोन्ही क्षेत्रात काम दिसते.

भौगोलिक माहिती प्रणाली अधिकारी: त्यांचे मुख्य कार्य भौगोलिक माहिती प्रणाली(जीआयएस)कडून प्राप्त केलेली जटिल भौगोलिक माहिती संकलित करणे, संग्रहित करणे,विश्लेषण करणे,व्यवस्थापित करणे आणि सादर करणे हे आहे.या माहितीचा उपयोग विविध क्षेत्रात पर्यावरणास अनुकूल निर्णय घेण्याकरिता केला जातो.त्यांना संरक्षण,दूरसंचार व वाहतूक,हवामानशास्त्र,तेल,वायू इत्यादी क्षेत्रात रोजगार मिळतो.

संवर्धन अधिकारी: त्यांचे कार्य नैसर्गिक वातावरणाचे रक्षण करणे आणि पर्यावरणास अनुकूल अशा पद्धतींबद्दल स्थानिक समाजात जागरूकता निर्माण करणे हे आहे.काम प्रामुख्याने सार्वजनिक क्षेत्रात आढळते.
पुनर्वापर अधिकारी: त्यांचे मुख्य कार्य रीसायकलिंगला प्रोत्साहन देऊन कचरा कमी करणे हे आहे.पर्यावरणास अनुकूल आणि कचरा कमी करण्याचे धोरण आणि योजना तयार आणि विकसित करते. सरकारी, रीसायकलिंग प्रकल्प किंवा पर्यावरणावर कार्य करणार्‍या अशासकीय संस्थांमध्ये काम आढळते.

भूगोल मधील नवीन करिअर
भूगोलशास्त्रात असे बरेच अन्य व्यवसाय आहेत जे तुलनेने नवीन आहेत, असे मत करियरगर्फर, सर्व्हेअर,ड्राफ्टर, शिक्षक, व्याख्याते अशा पारंपरिक व्यवसायांसह करिअरचे सल्लागार सुदर्शन प्रकाश यांनी केले.

पत्रकार: पत्रकारितेची व्याप्ती मोठी आहे. एखाद्या विशिष्ट विषयातील तज्ञावर आधारित पत्रकारितेलाही खूप वाव आहे.भूगोलचा अभ्यास करणे एक प्रवासी लेखक,पर्यावरणीय पत्रकार बनू शकते.

पर्यावरणीय लोअर: त्यांचे कार्य प्रदूषण प्रतिबंध, हवामान नियंत्रण आणि नैसर्गिक संसाधनांच्या संवर्धनासाठी सामाजिक दक्षता पसरवणे आहे. हा व्यवसाय अवलंबण्यासाठी, भूगोल विषयात पदवी घेतल्यानंतर,नियम शिकण्यासाठी आपल्याला कायदा करावा लागेल.

हवामान अंदाज: त्यांचे मुख्य कार्य म्हणजे हवामानाचा अंदाज व्यक्त करणे. त्याचप्रमाणे आपत्ती हे मॉडेलर किंवा आपत्कालीन योजनाकार म्हणूनही काम करू शकतात,ज्यांचे मुख्य कार्य म्हणजे लोकांना नैसर्गिक आपत्तीसारख्या परिस्थितीला तोंड देण्यासाठी तयार करणे. त्यांचे काम विमा कंपन्यांना डेटा आणि संगणक गणनाद्वारे सांगणे आहे की आपत्ती उद्भवल्यास त्यांच्या कंपनीचे किती नुकसान होऊ शकते.

लँडस्केप आर्किटेक्ट: या विषयातील प्रशिक्षित व्यावसायिकांचे मुख्य काम म्हणजे पार्क्स,निसर्ग साठा,नवीन वस्त्या आणि औद्योगिक लँडस्केपचे डिझाइन करणे,डिझाइन करणे आणि त्यांचे व्यवस्थापन करणे.