Last Updated on 19 Feb 2026 7:54 AM by Sanjay Patil/Adhorekhit
१५ ऑगस्ट १९७७. जगभरातील लोक झोपण्याच्या तयारीत होते, पण अमेरिकेतील ओहायो स्टेट युनिव्हर्सिटीच्या ‘बिग इअर’ रेडिओ टेलिस्कोपवर काहीतरी विचित्र घडत होतं. अंतराळातील अथांग शांतता भेदून एक तीव्र रेडिओ सिग्नल पृथ्वीवर धडकला. हा कोणताही सामान्य सिग्नल नव्हता; हा एका ‘परग्रहावरील’ मेसेजसारखा भासत होता.
नेमके काय घडले? खगोलशास्त्रज्ञ जेरी एहमान (Jerry Ehman) जेव्हा संगणकाने गोळा केलेला डेटा तपासत होते, तेव्हा त्यांना एक असा क्रम दिसला ज्याने त्यांचे डोळे विस्फारले. धनू राशीच्या (Sagittarius) दिशेतून आलेला हा सिग्नल सलग ७२ सेकंद टिकला. तो इतका अचूक आणि वेगळा होता की जेरी यांनी उत्साहाच्या भरात त्या कागदावर लाल शाईने मोठ्या अक्षरात लिहिले— “Wow!”. तेव्हापासून याला ‘वाऊ सिग्नल’ म्हणून ओळखले जाते.
मेसेजमध्ये काय होतं? हा सिग्नल १४२० मेगाहर्ट्झ फ्रीक्वेंसीवर होता. विशेष म्हणजे, ही तीच फ्रीक्वेंसी आहे ज्यावर हायड्रोजन अणू कंपन करतात. शास्त्रज्ञांच्या मते, जर कोणत्याही परग्रहावरील प्रगत संस्कृतीला (Aliens) आपल्याशी संपर्क साधायचा असेल, तर ते याच फ्रीक्वेंसीचा वापर करतील. या ७२ सेकंदात एक असा ‘कोड’ होता जो निसर्गात आपोआप तयार होऊच शकत नाही.
सस्पेन्स आजही कायम : सर्वात मोठे गूढ हे आहे की, त्यानंतर शास्त्रज्ञांनी हजारो वेळा त्या दिशेने टेलिस्कोप फिरवला, पण तो सिग्नल पुन्हा कधीच ऐकू आला नाही. तो कोणी पाठवला होता? तो चुकून आपल्यापर्यंत पोहोचलेला एलियन्सचा आपसातील संवाद होता की आपल्याला दिलेली हाक? हे ७२ सेकंदांचे रहस्य आजही विज्ञानाला घाम फोडत आहे.
