Last Updated on 16 Jun 2026 4:49 PM by Sanjay Patil/Adhorekhit
मुंबई ।
आगामी ‘जनगणना २०२७’ च्या अनुषंगाने महाराष्ट्रात राबवला जाणारा गृहसूची आणि गृहगणनेचा पहिला टप्पा यशस्वीपणे पूर्ण झाला आहे. राज्यभरात १६ मे ते १४ जून २०२६ या कालावधीत ही अत्यंत महत्त्वाची मोहीम राबवण्यात आली. या पहिल्या टप्प्यात मिळालेल्या माहितीच्या आधारे आता फेब्रुवारी २०२७ मध्ये होणाऱ्या मुख्य लोकसंख्या प्रगणनेचा (Population Enumeration) अंतिम आराखडा तयार केला जाणार आहे.
मोबाईल अॅपद्वारे ३३ प्रश्नांची माहिती संकलित
या मोहिमेदरम्यान प्रगणकांनी गृहसूची क्षेत्रातील प्रत्येक कुटुंबाला प्रत्यक्ष भेट दिली. केंद्र सरकारने अधिसूचित केलेल्या ३३ प्रश्नांची उत्तरे एका विशेष मोबाईल अॅप्लिकेशनच्या माध्यमातून संकलित करण्यात आली. यामध्ये प्रामुख्याने घरांची सद्यस्थिती, कुटुंबांना मिळणाऱ्या मूलभूत सुविधा आणि कौटुंबिक मालमत्ता याविषयीची माहिती घेण्यात आली आहे. जनगणनेच्या नियमानुसार नागरिकांनी पुरवलेली ही सर्व वैयक्तिक माहिती पूर्णतः सुरक्षित आणि गोपनीय राहणार असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
२.४५ लाख कर्मचाऱ्यांचे मोठे जाळे
राज्यातील सर्व ३६ जिल्हे आणि २९ महानगरपालिका क्षेत्रांमध्ये ही प्रक्रिया पार पडली. एकूण २,२०,५१४ गृहसूची क्षेत्रांची आखणी करून प्रत्येक क्षेत्राची जबाबदारी स्वतंत्र प्रगणकाकडे दिली होती. प्रत्येक सहा प्रगणकांच्या कामावर देखरेख ठेवण्यासाठी एका पर्यवेक्षकाची (Supervisor) नियुक्ती करण्यात आली होती. संपूर्ण राज्यात ३४ जिल्हाधिकारी आणि २९ महापालिका आयुक्तांसह ६३ मुख्य जनगणना अधिकारी, ९४७ चार्ज अधिकारी, १४१ मुख्य प्रशिक्षक, ३,८५० क्षेत्र प्रशिक्षक आणि सुमारे २.४५ लाख प्रगणक व पर्यवेक्षक या मोहिमेसाठी मैदानात उतरले होते.
देशातील १६ वी जनगणना
भारतात यापूर्वी २०११ मध्ये अंतिम जनगणना झाली होती. त्यानंतर आता होणारी ‘जनगणना २०२७’ ही देशातील १६ वी आणि स्वातंत्र्योत्तर काळातील ८ वी जनगणना ठरणार आहे. ही मोहीम वेळेत यशस्वी केल्याबद्दल महाराष्ट्र जनगणना संचालन संचालनालयाने सर्व कर्मचारी, राज्य सरकार, जिल्हा प्रशासन, महानगरपालिका आणि राज्यातील जनतेचे मनःपूर्वक आभार मानले आहेत.
