Last Updated on 28 Nov 2021 8:48 PM by Sanjay Patil/Adhorekhit
नवी दिल्ली ।
क्रिप्टोकरन्सी आणि रेग्युलेशन ऑफ ऑफिशियल डिजिटल करन्सी बिल, 2021 भारतात 29 नोव्हेंबरपासून सुरू होणाऱ्या संसदेच्या हिवाळी अधिवेशनात सादर केले जाईल.अधिवेशन काळात संसदेत मांडण्यात येणाऱ्या विधेयकांच्या यादीत त्याचे नाव आहे.या विधेयकांतर्गत,रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाद्वारे जारी करण्यात येणाऱ्या अधिकृत आभासी चलनासाठी एक फ्रेमवर्क तयार केला जाईल.केंद्र सरकारने खासगी क्रिप्टोकरन्सीबाबत विधेयक जारी केल्याच्या वृत्तानंतर क्रिप्टो मार्केटमध्ये भूकंप झाला आहे.बहुतेक क्रिप्टो नाणी 20 ते 30 टक्क्यांनी घसरत आहेत.
क्रिप्टोकरन्सीसंबंधी जगातील इतर देशांतील नियम
भारतातील क्रिप्टोकरन्सीवर बंदी घातल्याच्या वृत्तानंतर बाजारात कमालीची घसरण झाली आहे.त्याच वेळी,उद्योगातील सूत्रांचे म्हणणे आहे की बंदीच्या भीतीने गुंतवणूकदार सतत क्रिप्टोकरन्सी विकत आहेत.सध्या भारतात क्रिप्टोकरन्सीवर कोणतीही बंदी किंवा बंदी नाही.तथापि, क्रिप्टोकरन्सी व्यवहाराबाबत जगातील विविध देशांमध्ये वेगवेगळे नियम आहेत.जगातील अनेक देशांमध्ये काही निर्बंधांसह क्रिप्टोकरन्सी वापरल्या जात आहेत.त्यासाठी संबंधित देशांनी मार्गदर्शक तत्त्वेही जारी केली आहेत.
१) कॅनडा : या देशातील प्रोसीइस ऑफ क्राइम (मनी लाँडरिंग) आणि दहशतवादी वित्तपुरवठा नियमाद्वारे आभासी चलनाची व्याख्या केली आहे.थॉमसन रॉयटर्स इन्स्टिट्यूटने या वर्षी जूनमध्ये दिलेल्या अहवालात असे नमूद केले आहे की,कॅनडा हा क्रिप्टोचा अवलंब करणाऱ्यापैकी एक देश आहे आणि कॅनडा महसूल प्राधिकरण (CRA) सामान्यतः क्रिप्टोकरन्सीला देशाच्या आयकर कायद्याच्या उद्देशाने कमोडिटीप्रमाणे मान्यता देते.
२) इस्रायल : या देशाच्या आर्थिक सेवा कायद्याच्या पर्यवेक्षणामध्ये वित्तीय मालमत्तेच्या व्याख्येत आभासी चलनांचा समावेश आहे.यासंदर्भात इस्रायली सिक्युरिटीज रेग्युलेटरने निर्णय दिला आहे की,क्रिप्टोकरन्सी हा सुरक्षिततेचा विषय आहे.तर इस्त्रायल कर प्राधिकरणाने क्रिप्टोकरन्सीला मालमता म्हणून परिभाषित केले आहे.आणि भांडवली नफ्यावर 25 टक्के मागणी केली आहे.
३) जर्मनी : या देशात वित्तीय पर्यवेक्षी प्राधिकरण आभासी चलनाना एकक म्हणून मान्यता दिली आहे.त्यामुळे आर्थिक साधन म्हणून Bundesbank Bitcoin ला क्रिप्टो टोकन मानले जाते.कारण या चलनाद्वारे काही विशिष्ट कार्ये पूर्ण केली जाऊ शकत नाही.तथापि, नागरिक आणि कायदेशीर संस्था क्रिप्टोसेट्स खरेदी करू शकतात किंवा त्याचा व्यापार करू शकतात.
४) युके : युनायटेड किंगडममध्ये हर मॅजेस्टीज रेव्हेन्यू अँड कस्टम्स,क्रिप्टो मालमत्ता चलन किंवा पैसा म्हणून विचारात घेत नाही.क्रिप्टोकरन्सीला एक अद्वितीय ओळख असल्यामुळे इतर कोणत्याही प्रकारच्या गुंतवणूक क्रियाकलाप किवा पेमेंट यंत्रणेशी त्याची थेट तुलना केली जाऊ शकत नाही,असे या देशाच्या कायद्यात म्हटले आहे.
(५) अमेरिका : या देशात वेगवेगळ्या राज्यामध्ये क्रिप्टोकरन्सीसाठी वेगवेगळ्या व्याख्या आणि नियम आहेत. फेडरल सरकार क्रिप्टोकरन्सीला कायदेशीर निविदा म्हणून ओळखत दिलेली नाही.पण राज्यांनी जारी केलेल्या व्याख्या आभासी चलनाचे विकेंद्रित स्वरूप म्हणून ओळख मिळाली आहे.
सरकार आणि नियामक यांच्यातील फरक
महत्त्वाचे म्हणजे, क्रिप्टोकरन्सीच्या श्रेणीबाबत सरकार आणि नियामकांमध्ये मतभेद आहेत. क्रिप्टोला चलन म्हणून ठेवावे की मालमत्ता श्रेणी म्हणून सरकार आणि नियामकांनी अद्याप निर्णय घेतलेला नाही.याशिवाय त्यावर नियंत्रण ठेवण्याबाबतचे मत स्पष्ट झालेले नाही.
